WERKGROEP LEERLINGENBEGELEIDING - VISIE
        KENMERKEN VAN LEERLINGENBEGELEIDING: REACTIE(F) OF PRO-ACTIE(F)

 

van probleemgeoriënteerd naar emancipatorisch

Leerlingenbegeleiding is dus geëvolueerd van een probleemgeoriënteerd naar een emancipatorisch model. Daarbij  is er een verschuiving opgetreden van een (individuele) remediërende aanpak naar enerzijds een nieuwe manier van lesgeven (klasniveau) en anderzijds een preventieve aanpak gericht op groepen (schoolniveau). De nadruk ligt nu op de begeleiding van alle leerlingen door alle leraren en op een schoolorganisatie die een positief schoolklimaat bevordert. Dat betekent echter niet dat een individuele aanpak van ernstige problemen niet meer voorkomt.

 We blijven dus het klassieke onderscheid maken tussen

  •        preventie (gericht op individuen en op structuren waarbinnen de begeleiding tot stand komt);

  •        remediëring (of 'curatie').

 
pro-actief Sommige auteurs vinden dat de term 'preventie' nog te sterk verwijst naar het probleemgeoriënteerd model – men wil problemen voorkomen – en pleiten voor de benaming 'pro-actief werken'. Daaruit is de verwijzing naar problemen verdwenen: men reageert niet meer op een ongewenste toestand, maar men ageert vanuit een positief vertrekpunt, dat liefst door de leerlingen wordt aangegeven.

 
negatieve en positieve welzijnsdefinitie Aansluitend hierbij wordt het onderscheid tussen een negatieve en een positieve welzijnsdefinitie gehanteerd. Het 'reactieve' denken is gefixeerd op het verhelpen van tekorten en de zorg voor de zwaksten. Het pro-actieve denken vertrekt van de vraag: wat kunnen we als gemeenschap (personeel, leerlingen, ouders) doen om het wij-gevoel nog te verhogen? Centrale begrippen in het denken vanuit een pro-actieve invalshoek zijn: vertrouwen, zelfvertrouwen en betrokkenheid.